تبلیغ دینی در عرصه بینالملل، راهبردی برای تولید اقتدار معنوی جمهوری اسلامی ایران است
نشست تخصصی دیپلماسی فرهنگی با موضوع «تبلیغ دین در عرصه بینالملل» با ارائه حجتالاسلام علی باقری، مدیر واحد قرآن و تبلیغ نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در خراسان رضوی و رایزن سابق فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در تانزانیا و کنیا، در محل نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در مشهد برگزار شد.
این نشست صبح روز چهارشنبه ۲۷ خردادماه ۱۴۰۵ با حضور جمعی از مدیران، کارشناسان و پژوهشگران حوزه فرهنگ و دیپلماسی فرهنگی از دستگاههای مختلف استان، از جمله حوزه علمیه خراسان، سازمان تبلیغات اسلامی، ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی، مجمع جهانی اهلبیت(ع)، مؤسسه فرهنگی شهرآرا و جمعی از علاقهمندان برگزار شد.
حجتالاسلام علی باقری در این نشست با تبیین جایگاه تبلیغ دینی در منظومه فکری اسلام، اظهار کرد: تبلیغ دینی صرفاً انتقال پیام یا انجام یک فعالیت فرهنگی نیست، بلکه فرآیندی راهبردی برای اقناع، هویتسازی و تولید معنا در سطح فردی و اجتماعی است و در عرصه بینالملل به یکی از مهمترین ابزارهای تولید اقتدار معنوی تبدیل میشود.
وی با بیان اینکه اقتدار معنوی برخلاف قدرت سخت، بر پایه مشروعیت، اعتماد و پذیرش اجتماعی شکل میگیرد، افزود: در تحلیلهای علوم سیاسی، قدرت میتواند مبتنی بر اجبار باشد، اما اقتدار زمانی تحقق مییابد که اثرگذاری از سوی مخاطب پذیرفته شود. از این منظر، فرهنگ، ارزشهای دینی، هویت جمعی و سرمایه اجتماعی مهمترین منابع شکلگیری اقتدار نرم محسوب میشوند.
مدیر واحد قرآن و تبلیغ نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، انقلاب اسلامی ایران را نقطه عطفی در بازتعریف تبلیغ دینی در سطح جهان دانست و تصریح کرد: انقلاب اسلامی با الهام از فرهنگ عاشورا، دین را به یک گفتمان جهانی تبدیل کرد و از طریق احیای هویت دینی، نوعی اقتدار معنوی فراملی را پدید آورد که آثار آن در بسیاری از کشورهای جهان، بهویژه در قاره آفریقا، قابل مشاهده است.
وی با اشاره به تجربیات خود در کشورهای تانزانیا و کنیا گفت: مطالعات میدانی نشان میدهد که گسترش گفتمان انقلاب اسلامی در کشورهای آفریقایی موجب تقویت هویت اسلامی، افزایش گرایش به شعائر دینی و توسعه شبکههای فرهنگی و مذهبی شده است و بسیاری از مسلمانان این کشورها، انقلاب اسلامی را عامل تقویت هویت دینی خود میدانند.
باقری همچنین با تشریح زیرساختهای نهادی تبلیغ بینالمللی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، خاطرنشان کرد: ایجاد مراکز آموزشی و تبلیغی، تربیت طلاب غیرایرانی و توسعه شبکههای فرهنگی خارج از کشور، موجب شکلگیری شبکهای از نیروهای بومی و کنشگران فرهنگی شده است که امروز در بسیاری از کشورها نقش مرجعیت فکری و اجتماعی را ایفا میکنند.
وی با تأکید بر پیوند هویت ایرانی و هویت اسلامی، این همافزایی را یکی از عوامل شکلگیری جریان فراملی جبهه مقاومت دانست و افزود: فرهنگ عاشورا به عنوان منبع الهام مقاومت، نقش مهمی در بازتولید پایداری و تقویت اقتدار معنوی جمهوری اسلامی ایران در عرصه بینالملل ایفا کرده است.
مدیر واحد قرآن و تبلیغ نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در ادامه، تقویت وحدت اسلامی و تبیین گفتمان مقاومت را دو مأموریت اساسی تبلیغ دینی در جهان معاصر برشمرد و تصریح کرد: رویکرد جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر اسلام وحدتمحور، عدالتمحور و گفتوگوگرا است و این ویژگی، مهمترین وجه تمایز آن با جریانهای افراطی و فرقهگرا محسوب میشود.
وی در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: تبلیغ دینی در عرصه بینالملل برای جمهوری اسلامی ایران یک فعالیت صرفاً فرهنگی نیست، بلکه ابزاری راهبردی برای تولید اقتدار معنوی و تقویت جایگاه جهانی کشور به شمار میرود؛ اقتداری که بر پایه آموزههای دینی، فرهنگ عاشورا و شبکه انسانی و نهادی مبلغان بینالمللی شکل گرفته و استمرار آن میتواند نقش مؤثری در تعمیق نفوذ فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در نظام بینالملل ایفا کند.
این نشست در ادامه سلسله نشستهای تخصصی نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در خراسان رضوی با هدف تبیین ابعاد مختلف دیپلماسی فرهنگی و ارتقای دانش تخصصی فعالان این حوزه برگزار شد.
